Nie tylko waśnie i spory. Arcydzieła średniowiecznej sztuki jubilerskiej z Czermna jako świadectwa tworzenia się pogranicza polsko-ruskiego

plakatA3 566

22 czerwca 2017 –  3 września 2017
 
Dom Przyrodników, ul. Mariacka 25/26

Nieopodal Czermna, wioski w województwie lubelskim, znajdują się pozostałości potężnego wczesnośredniowiecznego grodu. Jest on przedmiotem zainteresowań badaczy już od XIX wieku.  Wyniki przeprowadzonych w ostatnich latach badań wykopaliskowych, a także odkrycia skarbów utwierdziły archeologów w przekonaniu, że gród należy identyfikować ze znanym z przekazów historycznych Czerwieniem – głównym ośrodkiem Grodów Czerwieńskich. Przed tysiącem lat stanowił on centrum cywilizacyjne dla rozległego terytorium. Mógł równać się z ówczesnym Gnieznem, Poznaniem czy Krakowem.

Tereny te w X wieku zamieszkiwało słowiańskie plemię Lędzian, od których wywodzi się nazwa Polski i Polaków: w językach wschodniosłowiańskich – Lachy, w węgierskim – Lengyel. Przełom X i XI wieku to okres walk o terytorium Grodów Czerwieńskich pomiędzy Polską a Rusią. Do połowy XIV wieku Grody pozostawały w rękach ruskich, przeżywając swój największy rozkwit za czasów panowania księcia halicko-włodzimierskiego Daniela w połowie XIII wieku.

Gród w Czermnie powstał w X wieku, w XII-XIII był rozbudowywany. Później jego znaczenie malało, czego przyczyną były prawdopodobnie nawracające łupieżcze najazdy tatarskie. Dziś gród nadal otaczają wały, pomimo stuleci zapomnienia i erozji, wciąż wysokie na 6 m. Sąsiadują z nim podgrodzia i chrześcijańskie cmentarzyska. Elementy te składają się na rozległy kompleks osadniczy położony nad rzeką Huczwą, który może obejmować obszar nawet 150 ha. Od grodu,  najprawdopodobniej do przystani nad rzeką, prowadziły poprzez nadrzeczne łąki dwa długie pomosty ułożone na potężnych dębowych palach.

Read more ...

Alfons Klejna – fotograf Pomorza. Archeologia

plakat klejna

23 kwietnia 2017 – 18 czerwca 2017

Grodzisko w Sopocie, ul. Haffnera 63

Alfons Klejna (1935-2010) był wszechstronnym fotografem związanym z Pomorzem. Można powiedzieć, że był artystą znanym, a zarazem nieznanym. Jako fotograf współpracował z wieloma instytucjami, uczelniami, wydawnictwami i muzeami tworząc tysiące zdjęć publikowanych w wielu książkach, czasopismach i albumach. Nie doczekał się jednak nigdy wystawy swych prac oraz osobnego albumu, choćby w części pokazującego jego zróżnicowany dorobek artystyczny. Był natomiast współautorem, wraz z Józefem Borzyszkowskim, albumu pt. „Boże Męki – krzyże i kapliczki przydrożne Kaszub”, który zajął I miejsce na V Kościerskich Targach Książki Kaszubskiej i Pomorskiej.

Alfons Klejna przez całe swoje zawodowe życie związany był z Muzeum Archeologicznym w Gdańsku, w którym od 1960 roku przepracował 40 lat. W tym okresie był równocześnie nauczycielem fotografii w Liceum Sztuk Plastycznych w Orłowie. Wykształcił wiele pokoleń fotografów, którym przekazał swoją wiedzę i wrażliwość na piękno Pomorza.

Jako fotograf muzealny uczestniczył w licznych badaniach archeologicznych dokumentując nie tylko odkryte obiekty i zabytki, ale także ludzi – odkrywców, archeologów, czy przygodnych obserwatorów. Ta ostatnia kategoria zdjęć ma charakter unikatowy ze względu na ujęcie z artystycznym wyczuciem codzienności pracy archeologa. Fotografie te w większości nie były publikowane ani pokazywane szerszej publiczności, a z uwagi na swój niepowtarzalny urok niewątpliwie powinny. Właśnie one będą stanowić główny element ekspozycji.

Read more ...

Ukraine in the remote past / Ukraina przed wiekami

001 ukraina12 January 2017 – 31 May 2017

Archaeological Museum in Gdańsk, ul. Mariacka 25/26


For almost a century – from the mid-19th century till the outbreak of World War II – artefacts from the area of present-day Ukraine were added to the collection of the Archaeological Museum in Krakow. Accidental finds and materials discovered during archaeological excavations were donated by Poles living in Volhynia, Red Ruthenia, Podolia, Bratslav and Kiev provinces, as well as scientists from Krakow who conducted research there. They helped to create the archaeology of Ukraine and contributed to expanding the knowledge concerning the prehistory and medieval period of the lands on the Dniester and Dnieper.

Read more ...

Gry planszowe – świadectwo cywilizacji

gry 800 mag14 maja 2016 – 15 kwietnia 2017

Grodzisko w Sopocie, ul. Haffnera 63

Wystawa przygotowana przez Grodzisko w Sopocie przedstawia historię gier planszowych zarówno tych znanych kilka tysięcy lat temu jak i tych popularnych w średniowieczu.
Dzięki naszej wystawie dowiesz się czy łowcy mamutów znali gry, jakie gry odkrywają archeolodzy w egipskich piramidach, czy Grecy oprócz zawodów na olimpiadach mieli czas na gry, w jakie gry grali legioniści rzymscy i czy szachy były najpopularniejszą grą w średniowieczu. Wystawa jest próbą poszukania odpowiedzi na pytania: czy gry zawsze towarzyszyły człowiekowi, a jeśli tak to jakie? Czy każda cywilizacja miała swój rodzaj gry dla niej charakterystyczny? Jakie gry cieszyły się popularnością przez wieki?
Prezentujemy zabytki pochodzące ze zbiorów Muzeum Archeologicznego w Gdańsku oraz m.in. Muzeum Narodowego w Szczecinie, Muzeum Podlaskiego w Białymstoku i Muzeum Narodowego w Kielcach, a także kopie dawnych gier, które udostępniamy zwiedzającym do samodzielnej rozrywki. Są to gry indiańskie, najstarsza gra świata – mankala, gra królewska z Ur z Mezopotamii czy też hnefatafl, czyli szachy wikingów.
Wystawie towarzyszą comiesięczne warsztaty gier planszowych oraz turniej szachowy, a na co dzień możliwość wypróbowania sił w grach, do których instrukcje i plansze są wyłożone na sali wystaw. Dostępny jest także katalog, którego każdy rozdział to swoista kapsuła czasu przenosząca w świat gier starożytnych.
Sopockie „Grodzisko” to urokliwie położony skansen archeologiczny ze zrekonstruowanym wczesnośredniowiecznym grodziskiem, to miejsce niemal realnego spotkania z historią. Wystawa o grach, przez swą otwartą formę i możliwość praktycznego poznania prezentowanych gier, jest doskonałą propozycją dla grup przyjaciół i całych rodzin na wspólną zabawę przy najstarszych i najważniejszych planszówkach naszych pradziadków.

Read more ...

„Każdy krok zostawia ślad”. Obuwie historyczne ze zbiorów Muzeum Archeologicznego w Gdańsku

mala grafika buciki 31.1229 kwietnia – 31 grudnia 2016

Dom Przyrodników, ul. Mariacka 25/26

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku od przeszło trzydziestu lat prowadzi badania wykopaliskowe w obrębie historycznej części Gdańska. W wyniku tych prac rok rocznie do magazynów Muzeum trafiają tysiące zabytków ruchomych, w tym również wykonanych ze skóry. Lokalne, specyficzne warunki depozycji (duża wilgotność, przy jednoczesnym braku dostępu tlenu) sprzyjają doskonałemu zachowaniu tego typu wyrobów. Blisko 90% pozyskiwanych zabytków skórzanych stanowią buty i odpady po ich produkcji. Dzięki kompleksowemu programowi konserwacji i rekonstrukcji obuwia historycznego realizowanemu od przeszło 15 lat przez Muzeum, udało się zgromadzić unikatową w skali Europy i największą w Polsce kolekcję butów, która po raz pierwszy, w tak dużym zakresie, prezentowana jest szerszej publiczności.

Na potrzeby wystawy zrekonstruowano blisko siedemdziesiąt sztuk obuwia historycznego przy użyciu wyłącznie oryginalnie zachowanych fragmentów. Jedynym elementem współczesnym, użytym przy rekonstrukcji, są nici, które przeprowadzono dokładnie po śladach zostawionych przez dawne szwy (oryginalne nici ulegają zazwyczaj rozkładowi pod wpływem kwasów humusowych zawartych w glebie). Dzięki tej metodzie udało się nadać odkrywanym w częściach butom pierwotny kształt i wygląd.

Read more ...

Kajko i Kokosz – komiksowa archeologia

plakat gniew kajko23 kwietnia – 18 września 2016

Muzeum w Gniewie, ul. Zamkowa 2

Wystawa „Kajko i Kokosz – komiksowa archeologia” łączy archeologię z komiksem. Porównuje dwa światy: znalezisk archeologicznych oraz podobnych zabytków wykorzystanych na kadrach komiksów Janusza Christy. W gablotach znajdziemy bezcenne eksponaty archeologiczne, a na planszach równie bezcenne poczucie humoru i przygodę. Wystawę tę oprócz pracowników Muzeum Archeologicznego w Gdańsku stworzyli Wojciech Łowicki, znany promotor komiksu w Polsce, Paulina Christa, wnuczka oraz dziedziczka artysty oraz pasjonaci twórczości Janusza Christy działający w ramach bloga „Na plasterki!!!”.

Prezentowana przez rok w oddziale „Grodzisko w Sopocie”, gościć będzie w Muzeum w Gniewie od 23 kwietnia do 18 września 2016 roku.

Read more ...

RZEMIEŚLNICY CZY ARTYŚCI? OZDOBY KOBIECE Z POMORZA U SCHYŁKU STAROŻYTNOŚCI

plakat rzemieslnicy czy artysci

21 listopad 2015 - 10 kwietnia 2016 roku

Muzeum Archeologicznego w Gdańsku przy ul. Mariackiej 25/26

Archeolodzy badający na terenie Pomorza cmentarzyska z pierwszych wieków naszej ery odkrywają w grobach, zazwyczaj kobiecych, piękne egzemplarze biżuterii i ozdobnych części stroju. Zachwycając się owymi precjozami, zastanawiają się nieraz, czy ich wykonawcy byli jedynie niezwykle zdolnymi rzemieślnikami, czy może już artystami. Przedmioty te są w literaturze archeologicznej określane mianem rzemiosła artystycznego – podziwiając je, należy położyć nacisk na to ostatnie słowo.

Read more ...

HOMO FABER, CZYLI NARZĘDZIA DAWNIEJ I DZIŚ

homo faber 1000

3 lipca 2015 - 4 listopada 2015 roku

Muzeum Archeologicznego w Gdańsku przy ul. Mariackiej 25/26

 

Wystawa "Homo faber, czyli narzędzia dawniej i dziś" ukazuje przemiany jakie zachodziły w zakresie materiału, konstrukcji i formy najpopularniejszych narzędzi ręcznych od początków rodzaju ludzkiego po czasy współczesne. Zasadniczą częścią ekspozycji jest prezentacja ponad 300 narzędzi używanych przez człowieka w epoce kamienia, w epoce brązu, a następnie w kolejnych okresach epoki żelaza, która trwa do dnia dzisiejszego. Eksponaty podzielono na 11 następujących grup: siekiery, kilofy, młotki, nożyce, noże, osełki, piły, wiertarki, dłuta, strugi (heble) oraz szydła.

Read more ...

Kajko i Kokosz – komiksowa archeologia

grafikazaproszenie wykadowane

Otwarcie: 9 maja 2015, godz. 13:00

Oddział "Grodzisko w Sopocie" ul. Haffnera 63

Wystawa „Kajko i Kokosz – komiksowa archeologia” po raz pierwszy w historii muzealnictwa polskiego łączy archeologię z komiksem. Porównuje dwa światy: znalezisk archeologicznych oraz podobnych zabytków wykorzystanych na kadrach komiksów Janusza Christy. W gablotach znajdziemy bezcenne eksponaty archeologiczne, a na planszach równie bezcenne poczucie humoru i przygodę. Wystawę tę oprócz pracowników Muzeum Archeologicznego w Gdańsku tworzą Wojciech Łowicki, znany promotor komiksu w Polsce, Paulina Christa, wnuczka oraz dziedziczka artysty oraz pasjonaci twórczości Janusza Christy działający w ramach bloga „Na plasterki!!!”

Zapraszamy do zwiedzania wystawy od 10 maja do 15 kwietnia 2016 roku.

Read more ...