Mówili o nim baba… Rzecz o wczesnośredniowiecznych posągach kamiennych z Prus

mowili o nim baba

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku zaprasza na wykład dra Jerzego Marka Łapo: „Mówili o nim baba… Rzecz o wczesnośredniowiecznych posągach kamiennych z Prus” – 24 maja 2018 roku o godzinie 13:00. Wstęp wolny.

Kamienne baby, czyli antropomorficzne rzeźby wykute w kamieniu, to charakterystyczne wczesnośredniowieczne zabytki z ziem zamieszkiwanych przez Prusów. Nazwa rzeźby w języku polskim – „baba” – została zaczerpnięta z języków ludów stepowych, w których oznaczała przodka, praojca. W świetle podań ludowych baby pruskie miały być ludźmi zamienionymi w kamień za swoje przewinienia.
Cztery zabytkowe baby można zobaczyć przed Muzeum Archeologicznym w Gdańsku (ul. Mariacka 25/26), stoją na trawniku przy Długim Pobrzeżu.

Jerzy Marek Łapo – historyk, archeolog, etnograf, kulturoznawca, badacz dziejów Mazur.

Urodził się 18 czerwca 1971 r. w Ełku. W 1989 r. podjął studia na kierunku archeologia na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Do 1992 r. prowadził audycje radiowe w Studenckiej Agencji Radiowej – UMK Toruń. Dyplom archeologa otrzymał w 1994 r. W tym samym roku objął stanowisko kustosza Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie. Jednocześnie pracował jako dziennikarz oraz autor artykułów w pismach regionalnych „Gazeta Giżycka”, „Węgorzewski Tydzień” oraz „Gazeta Olsztyńska”. W czerwcu 2008 r. na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie uzyskał tytuł doktora historii. Od stycznia 2009 r. związany zawodowo z firmą Wirtualny Sztetl (koordynator woj. warmińsko-mazurskiego).

Źródło: http://leksykonkultury.ceik.eu/index.php/Jerzy_Marek_%C5%81apo

 

Aktualizacja (15.05.2018)

W związku z dużym zainteresowaniem wykładem, a także wychodząc naprzeciw potrzebom osób uczących się i pracujących, zorganizowaliśmy dodatkowe wydarzenie o godzinie 17:00.

Podsumowując, 24 maja odbędą się dwa wykłady dra Łapo – o godzinie 13:00 i 17:00. Zapraszamy serdecznie!

„Wydobyte z ziemi – tajemnice chmieleńskiego grodu”

Wydobyte z ziemi okladka katalogu

Chmielno, przepięknie położona kaszubska wieś, odsłania nieznane dotąd karty swojej historii. Już wkrótce mieszkańcy i turyści zobaczą na własne oczy, co odkryli badacze z Muzeum Archeologicznego w Gdańsku. A są to odkrycia fascynujące, dotyczące średniowiecznej warowni, która wznosiła się na wyspie między jeziorami Białym i Kłodno około XI wieku.

Badania archeologiczne pomogą wypromować region
Odkrycia dokonane przez archeologów ucieszą wielu ludzi – miłośników historii, mieszkańców Chmielna i okolic, regionalistów i przewodników po Kaszubach. Okazuje się, że archeologia to nie tylko zamierzchła przeszłość. Wyniki badań można z powodzeniem wykorzystywać do celów społecznych, edukacyjnych i kulturalnych.
Na pewno zyska na tym promocja Chmielna i regionu – odkrycia oznaczają nowe atrakcje dla turystów. Zaangażowanie Muzeum Archeologicznego w Gdańsku stało się możliwe dzięki współpracy, jaką podjął Jerzy Grzegorzewski, wójt Gminy Chmielno.

Idealne miejsce na gród
Pod względem strategicznym warownia w Chmielnie była położona doskonale: na wyspie, między dwoma jeziorami, od strony stałego lądu osłonięta mokradłami. Obrońcy grodu mieli widok na całą dolinę i kontrolowali szlak komunikacyjny. Mieszkańcy korzystali z dostępu do życiodajnej wody oraz obfitości pożywienia.
Średniowieczny gród w Chmielnie strzegł obszaru dzisiejszej ziemi kartuskiej Pojezierza Kaszubskiego. Był ośrodkiem administracyjnym i ważnym ogniwem systemu obronnego, jaki powstał wokół siedziby księcia w Gdańsku.

Życie codzienne w średniowieczu
Podstawowym zajęciem mieszkańców średniowiecznego grodu było zdobywanie pożywienia. Uprawiali rolę, hodowali zwierzęta, łowili ryby. W pobliskich lasach zbierali orzechy laskowe, maliny, jeżyny i czarny bez. Na dzikie zwierzęta polowali zarówno dla mięsa, jak i dla sadła, z którego przyrządzali lekarstwa. Ze skór szyli ubrania, a z rogów wytwarzali narzędzia i przedmioty codziennego użytku.
Co ciekawe, archeolodzy znaleźli szczątki ryb wskazujące na to, że mieszkańcy grodu łowili dużo leszczy i szczupaków, zaś nieco mniej jesiotrów, okoni i sandaczów.

Świat żywych i świat umarłych
Z wcześniejszych badań wiemy, że około 300 metrów na wschód od grodu funkcjonował średniowieczny cmentarz. Od warowni oddzielony był przepływem łączącym dwa jeziora. Takie umiejscowienie cmentarza jest charakterystyczne dla epoki średniowiecza – woda stanowiła symboliczną granicę między światem żywych i umarłych.
W niektórych grobach znajdowały się tak zwane dary grobowe, czyli różne przedmioty chowane razem ze zmarłymi, na przykład: paciorki, nożyki, osełki, krzesiwa, a czasem – gdy grzebano woja – miecz lub ostrogi.

Droga pośrodku grodu
Obecnie przez środek dawnego grodu przebiega asfaltowa droga do Kartuz. W latach 70-tych XX wieku była tam węższa droga lokalna o nieutwardzonej nawierzchni. Dzięki badaniom archeologicznym wiemy, że wąską drogę, na szerokość jednego pojazdu, wydeptano jeszcze w czasach średniowiecznych.

Znaleziska, które warto zobaczyć
Archeolodzy odkryli między innymi część grodu i podgrodzia, suchą fosę, masywny wał z drewna, kamieni i ziemi, kanał odwadniający, ruiny wieży mieszkalno-obronnej wzniesionej na kamiennym fundamencie, fragmenty siedmiu domostw, paleniska, piece i jamy gospodarcze.
Artefakty i średniowieczne przedmioty będzie można zobaczyć na wystawie w Chmielnie – uroczyste otwarcie nastąpi 18 maja. Wystawa będzie dostępna dla zwiedzających do końca września.
Wystawie towarzyszyć będzie katalog – wydany w twardej oprawie, bogato ilustrowany, liczący prawie 70 stron, dwujęzyczny (z tekstem po polsku i angielsku), zawierający mnóstwo bezcennej wiedzy o historii Chmielna.
Tytuł wystawy i katalogu brzmi: „Wydobyte z ziemi – tajemnice chmieleńskiego grodu”.

Organizator: Muzeum Archeologiczne w Gdańsku – instytucja kultury Samorządu Województwa Pomorskiego. Współpraca: Urząd Gminy Chmielno; Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Chmielnie.


Wystawę „Wydobyte z ziemi – tajemnice chmieleńskiego grodu” można oglądać do końca września 2018 roku w Centrum Informacji Turystycznej w Chmielnie (ul. Gryfa Pomorskiego 28A, mapa Google).


 

„Żuławy w Gdańsku”, 21-22 kwietnia – weekend pełen regionalnych atrakcji

zulawy w gdansku

„Żuławy w Gdańsku”
21–22 kwietnia, godz. 10:00–18:00

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku (ul. Mariacka 25/26)

 

Zapowiada się weekend pełen regionalnych atrakcji: 21–22 kwietnia w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku.

Odkryjmy bogactwo naturalne i kulturowe Żuław!

Charakterystyczne domy podcieniowe, urokliwe szlaki wodne tworzące Pętlę Żuławską, atrakcje turystyczne i przyrodnicze, nowoczesna infrastruktura, a także dziedzictwo mennonitów, wyjątkowe budowle gotyckie, wiatraki, fascynujące obiekty hydrotechniczne, mosty zwodzone i śluzy, przepiękne krajobrazy, żuławskie przysmaki i specjały…

Będzie coś dla ducha i coś dla ciała.

 

Posmakuj słynnego żuławskiego sera Werderkäse oraz soku jabłkowego z historycznych odmian jabłoni. Zobacz kunsztowną ceramikę żuławską. Poznaj oferty muzeów, kolei wąskotorowej, ośrodków wypoczynkowych i edukacyjnych. Skorzystaj z okazji do zakupu najnowszych książek o Żuławach.


Wśród wystawców i sprzedawców znajdą się: Mały Holender, Cedrowy Dworek, Gmina Cedry Wielkie, Żuławski Park Historyczny, Klub Nowodworski, Żuławska Kolej Dojazdowa, Dawna Wozownia, Gmina Nowy Dwór Gdański, Wydawnictwo Prowincja, Ceramika Żuławska, Sudoł Cooperation, Społeczny Instytut Pomologiczny na Żuławach, Politechnika Gdańska, Ceramika Żuławska, ZaŻuławialnia.


PROGRAM IMPREZY:

21 kwietnia (sobota)
11:00–11:30 – Marcin Owsiński – „Tiegenhof – Nowy Dwór w 1945 roku. Koniec i początek miasta na Żuławach” – prezentacja wydawnictwa
11:30–12:00 – Mariusz Wiśniewski – „Dom podcieniowy Danzigerkopf, Żuławki 6”
12:00–12:30 – prof. Lucyna Nyka, prof. Jakub Szczepański – „Park kulturowy jako forma ochrony i rozwoju krajobrazu Żuław”
12:30–13:00 – Łukasz Krajewski – „Hausboty na Pętli Żuławskiej w praktyce”
13:00–13:30 – ks. Paweł Potoczny, Łukasz Kępski – „Średniowieczny kościół św. Mikołaja – Parafia Grekokatolicka”
13:30–14:00 – Łukasz Kępski – „Machandel – najnowsze odkrycia”
14:00–14:30 – Wiesław Olszewski – „Spływ Wodami Żuław – kajakowa impreza cykliczna”
14:30–15:00 – Jacek Michalski – „Informacja o działaniach Stowarzyszenia Żuławy”
15:00–15:30 – Zbigniew Ptak – „Pętla Żuławska – najnowszy etap rozwoju”
15:30–16:00 – Aleksandra Paprot-Wielopolska – „Tworzenie i odtwarzanie tradycyjnych strojów regionalnych na Żuławach”
16:00–16:30 – Dariusz Piasek – „Żuławy na dawnej pocztówce” – wykład i promocja książki
16:30–17:00 – Pomorskie Towarzystwo Miłośników Kolei Żelaznych – promocja wydawnictwa
17:00–17:30 – Krzysztof Kucharski – „Mars w depresji. Czyli działania militarne na Żuławach 1700–1807”
17.30–17:50 – Pokaz filmu „Naznaczeni krajobrazem – wspomnienia przedwojennych mieszkańców Żuław”

22 kwietnia (niedziela)
10:30–11:00 – Elżbieta Skirmuntt-Kufel – „Wieści z domu podcieniowego w Trutnowach”
11:00–11:30 – Jerzy Kornacki – „Żuławskie domy podcieniowe”
11:30–12:00 – Tomasz Jagielski – „Historia żuławskiej wsi Leszkowy” – wykład i promocja książki
12:00–12:30 – Jacek Opitz – „Historia serowarstwa na Żuławach – najnowsze odkrycia”
12:30–13:00 – Wiesław Zbroiński – „Skansen Mokry Dwór – wiatrak przemiałowy i kolekcja maszyn”
13:00–13:30 – Justyna Borucka – „Żuławy – dziedzictwo zapisane w krajobrazie, teoria i praktyka działań i inicjatyw, projektów badawczych Politechniki Gdańskiej”
13:30–14:00 – Andrzej Kasperek, Leszek Sarnowski, Książka – „Mój płaski kraj”, informacja o powstającej książce oraz prezentacja Wydawnictwa Prowincja
14:00–14:30 – Radosław Kubus – „Gdańska Głowa”
14:30–15:00 – Leszek Marcinkowski – „Żuławska pompa parowa w Różanach”
15:00–15:30 – Marek Opitz, Klub Nowodworski – „Co nowego w Muzeum Żuławskim?”
15:30–16:00 – Artur Wasielewski – „O kuchni żuławskiej i postępach prac renowacyjnych domu podcieniowego w Orłowie”
16:00–16:30 – Marta Koperska-Kosmicka – „Czy domy podcieniowe przetrwają?”


Patronat honorowy: Marszałek Województwa Pomorskiego Mieczysław Struk

Organizatorzy: Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, Muzeum Stutthof w Sztutowie, Fundacja dla Gdańska i Pomorza, Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego Klub Nowodworski, Gdański Kantor Wydawniczy

Patronat medialny: Dziennik Bałtycki, Gdańsk Strefa Prestiżu, TVP 3 Gdańsk

 

 

Wydarzenie na Facebooku: Żuławy w Gdańsku

„Nowożytne ossuaria z klasztoru dominikańskiego w Gdańsku” – nowa publikacja Muzeum Archeologicznego w Gdańsku

Nowozytne ossuaria

Książka pod tytułem „Nowożytne ossuaria z klasztoru dominikańskiego w Gdańsku. Wyniki badań interdyscyplinarnych” powstała pod redakcją Aleksandry Pudło i Macieja Henneberga. To interesująca pozycja nie tylko dla specjalistów. Gdańszczanie i miłośnicy historii dowiedzą się z niej o wielu ciekawych odkryciach.


Przez dwa lata archeolodzy i antropolodzy przebadali ponad 100 tysięcy kości odkrytych w Gdańsku. W skład zespołu badawczego weszli najlepsi specjaliści z ośrodków naukowych w Polsce i za granicą. Trzon tego zespołu stanowili eksperci z Gdańska – Muzeum Archeologicznego w Gdańsku, Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.


Ossuarium oznacza miejsce powtórnego pochówku, gdzie złożono kości zmarłych. W Gdańsku takie ossuaria zostały odkryte przez archeologów na placu Dominikańskim, na terenie dawnego klasztoru. Dziś znajduje się tam Piwnica Romańska – oddział Muzeum Archeologicznego w Gdańsku – dostępna dla mieszkańców i turystów. Zwiedzający schodzą do dawnych pomieszczeń klasztornych, gdzie mogą zobaczyć między innymi kilkusetletnie, wypełnione kośćmi ossuarium.


Zaplanuj zwiedzanie Piwnicy Romańskiej
https://archeologia.pl/piwnica-romanska/godziny-otwarcia



Odkrycia archeologiczne w Gdańsku sprowokowały wiele pytań.


Skąd wzięło się tyle kości? Czy są to szczątki ofiar epidemii? Ile ważył przeciętny mieszkaniec Gdańska w XV-XVIII wieku? Czy był wysoki, a może raczej niski? Jaki był stan zdrowia dawnej ludności miasta i jaka była ich dieta? Czy w mieście portowym choroby zakaźne i weneryczne były dużym problemem? Czy gdańszczanie wyróżniali się spośród mieszkańców innych miast europejskich?


Dzięki badaniom prowadzonym przez Muzeum Archeologiczne w Gdańsku poznaliśmy nowe fakty z historii dawnego Gdańska. Najnowsza publikacja stanowi inspirujące źródło wiedzy o populacji gdańszczan w okresie nowożytnym. Na prawie 300 stronach bogato ilustrowanej książki, wydanej w twardej oprawie, znawcy tematu oraz pasjonaci lokalnej historii znajdą mnóstwo interesujących wiadomości o warunkach życia mieszkańców dawnego Gdańska.


Promocja książki odbędzie się w Piwnicy Romańskiej, na placu Dominikańskim w Gdańsku, 17 kwietnia (wtorek) o godzinie 17:00.


Po wydarzeniu, czyli po 17 kwietnia, książka trafi do sprzedaży. Będzie można ją kupić w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku, przy ul. Mariackiej 25/26. Na razie wydawca nie zdradza ceny, zapewnia jednak, że – zważywszy na uzyskane dofinansowanie – będzie to cena bardzo atrakcyjna.

 

Nowozytne ossuaria okladka

Komentarz prof. dr. hab. Macieja HennebergaThe University of Adelaide, University of Zurich


Antropolodzy wspólnie z innymi specjalistami z nauk medycznych czy humanistycznych w ciągu XX wieku rozwinęli wiele metod badań szkieletów ludzkich z przeszłości, które pozwalają uzyskać mnóstwo użytecznych informacji o życiu w dawnych czasach, na przykład o: dynamice demograficznej, szerzeniu się chorób i możliwościach ich leczenia, wielkości ciała i budowie fizycznej dawnej ludności, a nawet o cechach wyglądu twarzy. Współczesne metody, takie jak analizy chemiczne kości, dają informacje o pochodzeniu ludzi, ich odżywianiu, czasem o chorobach i sposobach leczenia. Do uzyskania takich informacji zaleca się badania możliwie kompletnych szkieletów. Przemieszane szczątki z wtórnych grobów – ossuariów – nie były dotąd przedmiotem wnikliwych badań antropologicznych.  


W XXI wieku duże ossuaria podominikańskie zostały pieczołowicie wyeksplorowane przez gdańskich archeologów. Wykopaliska odsłoniły ogromną ilość materiału szkieletowego. Wobec planowanego ponownego pochówku odkrytych kości Pracownia Antropologiczna Muzeum Archeologicznego w Gdańsku uznała to za okazję do zdobycia cennych informacji o życiu gdańszczan w XV-XVIII wieku. Podjęto więc nowatorskie, trudne i ambitne badania bioarcheologiczne każdej z odkopanych tysięcy kości, wciągając do współpracy duży zespół specjalistów: archeologów, biologów i medyków z wielu ośrodków polskich i zagranicznych. Plonem pracy zespołu, koordynowanego przez dr Aleksandrę Pudło, jest monografia szczegółowo opisująca położenie, wielkość i kontekst archeologicznych ossuariów, zawarte w nich szczątki odzieży, monet, demografię, budowę ciała, pochodzenie i choroby osób chowanych na katolickim cmentarzu w Gdańsku. Jest to pierwsze w literaturze światowej kompleksowe opracowanie ossuariów, nadające im rangę wartościowego źródła do poznania przeszłości i pokazujące, jak można twórczo zastosować najnowsze metody badań bioarcheologicznych do materiału poprzednio uważanego za bezwartościowy.

Komentarz dr Aleksandry Pudło – Muzeum Archeologiczne w Gdańsku


„Projekt Ossuarium” realizowany w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku był jednym z największych zadań archeologiczno-antropologicznych prowadzonych przez muzeum. Obejmował badania ponad 100 tysięcy kości z obiektów odkrytych podczas wykopalisk. Program badawczy – zarówno archeologiczny, jak i antropologiczny – był bardzo bogaty, wychodzący poza ramy standardowych opracowań tego typu obiektów. Interdyscyplinarny i międzynarodowy zespół badawczy sprostał krótkiemu czasowi realizacji programu.

Przed wydarzeniem promującym książkę odbędzie się sesja naukowa pt. „Nowożytne ossuaria gdańskie”. Na sesji zaprezentowane zostaną wyniki interdyscyplinarnych badań nad nowożytnymi ossuariami z klasztoru dominikańskiego w Gdańsku. Badania były prowadzone w ramach „Projektu Ossuarium”, dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Miejsce spotkania: Muzeum Archeologiczne w Gdańsku – Dom Przyrodników, ul. Mariacka 25/26.

Program sesji (17.04.2018):
godz. 12:00
Powitanie gości oraz wprowadzenie w temat sesji – Beata Ceynowa, Zastępca Dyrektora Muzeum Archeologicznego w Gdańsku.
godz. 12:15
Założenia „Projektu Ossuarium” – dr Aleksandra Pudło, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku.
godz. 12:30
Wyniki badań archeologiczno-historycznych:
„Ossuaria z placu Dominikańskiego w Gdańsku” – Maciej Szyszka, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku,
„Elementy odzieży z ossuariów” – Joanna Jabłońska-Dyrda, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku,
„Monety z ossuariów” – Paweł Milejski, Uniwersytet Wrocławski,
„Konwent dominikanów w okresie nowożytnym” – dr hab. Dariusz Kaczor, Uniwersytet Gdański.

Przerwa.

godz. 14:00
Wyniki badań antropologicznych:
„Obraz biodemograficzny nowożytnego Gdańska” – dr hab. Alicja Budnik, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie,
„Podobieństwo biologiczne gdańszczan do grup z Pomorza, Polski i Europy” – dr Robert Dąbrowski, Muzeum Miejskie w Nowej Soli,
„Budowa ciała gdańszczan w okresie nowożytnym” – dr Justyna Marchewka-Długońska, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie,
„Ślady wybranych zmian chorobowych na szczątkach kostnych z gdańskich ossuariów” – dr Magdalena Krajewska, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
godz. 15.30
Zakończenie sesji.

Weekend w muzeum za pół ceny, skorzystaj w dniach 7-8 kwietnia!

Weekend za pol ceny Muzeum Archeologiczne w Gdansku

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku bierze udział w akcji "Rozsmakuj się w Metropolii. Weekend za pół ceny".
 
Aby skorzystać ze specjalnej oferty, wystarczy odwiedzić muzeum w dniach 7-8 kwietnia. Na zwiedzających czekają Dom Przyrodników (ul. Mariacka 25/26) oraz Piwnica Romańska (plac Dominikański 1).
 
Specjalna oferta Muzeum Archeologicznego w Gdańsku na „Weekend za pół ceny”

Dom Przyrodników (zwiedzanie wystaw stałych)
·   7 kwietnia 2018 r. (sobota) - wstęp bezpłatny
·   8 kwietnia (niedziela) - bilet normalny: 4 zł, bilet ulgowy: 3 zł

Piwnica Romańska
·   7 kwietnia (sobota) - bilet normalny: 4 zł, bilet ulgowy: 2,5 zł
·   8 kwietnia (niedziela) - wstęp bezpłatny

Polska zobacz więcej. Weekend za pół ceny

logo 2018

10-11 marca 2018 (sobota-niedziela)

Dom Przyrodników, ul. Mariacka 25/26
Piwnica Romańska, Pl. Dominikański 1
Grodzisko w Sopocie, ul. Haffnera 63

 
W ramach wydarzenia zapraszamy w drugi marcowy weekend do odwiedzenia trzech oddziałów Muzeum. W każdym z nich otrzymają Państwo możliwość wejścia w jeden dzień za darmo, w drugi – z 50% zniżką na bilety normalne i ulgowe. Prosimy o zapoznanie się z naszą ofertą.

10 marca

Więcej o ogólnopolskiej akcji Weekend za pół ceny: www.polskazobaczwiecej.pl

FERIE Z ARCHEOLOGIĄ 2018

ferie plakat mini

30 styczeń – 09 luty 2018 r. (godz. 10.00 – 12.00)

Dom Przyrodników, ul. Mariacka 25/26


Spotkania muzealne adresowane są do dzieci w wieku szkolnym, w grupach zorganizowanych. Forma zajęć będzie zbliżona do gry muzealnej. Uczestnicy pod opieką edukatora zwiedzą wystawę pod kątem określonej tematyki, a następnie rozwiążą łamigłówki i zagadki, które doprowadzą do kolejnego etapu gry…

Program:
Planowane są dwa warianty kreatywnych spotkań:
1.  Szlak twórców biżuterii wtorki, środy (30 i 31 stycznia, 6 i 7 luty) godz. 10.00
2.  Szlak twórców ceramiki czwartki, piątki (1 i 2 luty, 8 i 9 luty) godz. 10.00

Spotkania będą organizowane raz dziennie od wtorku do piątku o godz. 10.00 (czas trwania zajęć ok. 2 godz.)
Koszt- 6 zł od uczestnika.
Rezerwacja miejsc i szczegółowe informacje pod nr telefonu: 058 322 21 54

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. polityka prywatności