Prezentowany fragment skóry to nie lada gratka dla miłośników dawnego rzemiosła. Badania archeologiczne prowadzone w latach 1993–1994 na gdańskiej Wyspie Spichrzów pozwoliły wydobyć na światło dzienne unikalny element: ozdobne obicie wieka drewnianej skrzyni. Przedmiot ten, znaleziony na terenie spichlerza „Francuska Lilia” (ul. Stągiewna 16), stanowi cenny przykład kunsztu rzemieślniczego.
Płat skóry o wymiarach 25,5 x 16,5 cm pełnił funkcję ochronną, ale też reprezentacyjną. Był luksusowym wykończeniem górnej płaszczyzny skrzyni do przechowywania pieniędzy lub innych kosztowności.
Powierzchnia skóry jest wyraźnie podzielona na trzy poziome pasy, oddzielone od siebie ozdobnymi bordiurami. Każdy z pasów jest ujęty w ramy składające się z cienkich linii oraz rzędów drobnych kropek, co porządkuje całą kompozycję. W górnym i dolnym pasie znajdują się napisy wykonane minuskułą gotycką (teksturą). Litery mają wyraźne, ostre pionowe krawędzie, charakterystyczne dla epoki. Inskrypcja głosi: argens me faut; w języku starofrancuskim znaczy to: „srebra mi trzeba”.
W środkowym pasie dekoracyjnym znajduje się wić roślinna o delikatnej linii. Została ona wystylizowana na srebrzeń (Argyranthemum). Jest to bezpośrednie nawiązanie do treści napisu (łac. argentum – srebro).
Przestrzeń wokół liter i roślin została wypełniona gęstym punktowaniem (puncowaniem). Ta pracochłonna technika nadaje skórze głębi, wypukłe motywy są lepiej widoczne. Dbałość o detale sugeruje, że przedmiot wyszedł z wysokiej klasy warsztatu introligatorskiego lub kaletniczego, prawdopodobnie z terenu Flandrii lub północnej Francji.
W centralnej części pasa ornamentu roślinnego widać dwa symetrycznie rozmieszczone otwory. Służyły one do zamontowania metalowego uchwytu (antaby), który przechodził przez skórę bezpośrednio do drewnianego szkieletu wieka. Na obrzeżach zachowały się punkty po drobnych gwoździach, przytwierdzających skórę do drewna. Charakterystyczne przetarcia na brzegach mogą być śladami po metalowych kątownikach, które chroniły narożniki i dociskały płat skóry, zapobiegając jego zadzieraniu.
Ten zabytek jest wybitnym przykładem rzemiosła artystycznego z okresu późnego średniowiecza (schyłek XV i początek XVI wieku). Połączenie francuskiej inskrypcji z lokalizacją spichlerza „Francuska Lilia” pozwala snuć domysły, że skrzynia należała do zamożnego kupca. Być może tenże kupiec używał przedmiotów z francuskimi inskrypcjami, aby zaznaczyć swoje pochodzenie i stworzyć elitarny wizerunek. Hasło mówiące o „braku srebra” to żart popularny w tamtej epoce – zdystansowanie się od kupiectwa i przypomnienie o ulotności ziemskich bogactw.
Opracowanie merytoryczne i tekst: Beata Ceynowa
Redakcja językowa i skład: Marcin Fedoruk
Zdjęcia zabytku: Zofia Grunt
Projekt plakatu: Lidia Nadolska